Tài liệu nổi bật
Ấn phẩm
Tài chính số và quản trị ngân sách địa phương trong mô hình chính quyền hai cấp
(Học viện Tài chính, 2026) Phạm Ngọc Dũng PGS.TS.; Đỗ Đình Thu TS.
Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia và cải cách mô hình quản trị công hiện nay, tài chính số đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy hiện đại hóa quản trị ngân sách địa phương tại Việt Nam. Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao hiệu quả quản lý tài khóa, tăng cường minh bạch ngân sách, tối ưu hóa phân bổ nguồn lực công và nâng cao trách nhiệm giải trình của chính quyền địa phương. Trên cơ sở tiếp cận lý thuyết quản trị công mới, lý thuyết chính phủ số và lý thuyết thể chế, bài báo phân tích vai trò của tài chính số đối với hiệu quả quản trị ngân sách địa phương trong điều kiện phân cấp tài khóa và chuyển đổi số khu vực công ở Việt Nam, đồng thời đề xuất các khuyến nghị nhằm thúc đẩy sử dụng tài chính số để nâng cao hiệu quả quản trị ngân sách nhà nước (NSNN) đối với chính quyền địa phương hai cấp hiện nay.
Ấn phẩm
Phân cấp tài khóa và tác động đến khả năng cân đối ngân sách địa phương theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại Việt Nam
(Học viện Tài chính, 2026) Đỗ Đức Minh PGS.TS.
Việc phân cấp tài khoá theo Luật Ngân sách nhà nước (NSNN) 2025 và sáp nhập 63 tỉnh thành 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh đều có tác động đến khả năng tự cân đối ngân sách địa phương (NSĐP). Bài viết nghiên cứu tác động của hiệu ứng sáp nhập, hiệu ứng phân cấp và phân loại các địa phương theo các nhóm tác động, từ đó đề xuất cơ chế, chính sách phân cấp phù hợp nhằm tăng số tỉnh tự cân đối NSĐP trong dài hạn.
Ấn phẩm
Quản lý đầu tư công ở địa phương trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp
(Học viện Tài chính, 2026) Phạm Thị Lan Anh TS.
Tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình 2 cấp là sự thay đổi thể chế có tác động trực tiếp đến quản lý tài chính công và quản lý đầu tư công ở địa phương. Khi cấp huyện không còn là cấp hành chính trung gian, chu trình quản lý đầu tư công, từ nhận diện nhu cầu, lập kế hoạch, phân bổ vốn, xác định chủ đầu tư, tổ chức thực hiện, kiểm soát giải ngân đến quyết toán và đánh giá hiệu quả dự án, cần được rà soát và điều chỉnh phù hợp với cấu trúc quản lý mới. Bài viết phân tích các vấn đề đặt ra đối với quản lý đầu tư công ở địa phương trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tập trung vào phân cấp quản lý, xử lý dự án chuyển tiếp, năng lực quản lý dự án ở cấp xã, lập kế hoạch, phân bổ vốn, giải ngân, thanh toán và quyết toán. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số khuyến nghị nhằm hoàn thiện quản lý đầu tư công theo hướng rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ nguồn lực và gắn với kết quả đầu ra.
Ấn phẩm
Chuyển đổi số với mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại Việt Nam
(Học viện Tài chính, 2026) Nguyễn Anh Quang TS.; Lê Thị Thuý TS.
Bài viết phân tích vai trò của chuyển đổi số đối với mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại Việt Nam trong bối cảnh cải cách tổ chức bộ máy nhà nước. Trên cơ sở phân tích tài liệu, tổng hợp chính sách và dữ liệu thứ cấp, nghiên cứu làm rõ mối quan hệ giữa chính phủ số, hạ tầng số, dữ liệu số, nhân lực số và cơ chế phối hợp liên cấp. Kết quả cho thấy chuyển đổi số là điều kiện nền tảng để nâng cao hiệu quả quản trị công, song vẫn tồn tại các điểm nghẽn về dữ liệu, nhân lực, hạ tầng và phối hợp chính quyền.
Ấn phẩm
Chuyển đổi số trong quản lý tài chính công: động lực hiện đại hóa ngành Tài chính
(Học viện Tài chính, 2026) Võ Thị Phương Lan TS.
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, chuyển đổi số đã trở thành xu hướng tất yếu trong quản trị quốc gia và quản lý tài chính công. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực đột phá để đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Thực hiện chủ trương đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 71/NQ-CP ngày 01/4/2025 và Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 1754/QĐ-BTC ngày 14/5/2025 về Kế hoạch chuyển đổi số năm 2025, tạo nền tảng quan trọng để hiện đại hóa toàn diện hoạt động quản lý tài chính. Bài viết này sẽ phân tích cơ sở chính trị, pháp lý và những định hướng lớn của chuyển đổi số trong ngành Tài chính; làm rõ vai trò của dữ liệu số, nền tảng số và công nghệ số trong đổi mới phương thức quản lý tài chính công; đồng thời phân tích những cơ hội, thách thức và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản trị tài chính trong giai đoạn tới.
Ấn phẩm
Quản lý đầu tư công trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp ở Việt Nam: khoảng trống thực thi và hàm ý hoàn thiện
(Học viện Tài chính, 2026) Phạm Thanh Hà TS.
Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, quản lý đầu tư công địa phương đã chuyển từ yêu cầu bàn giao nhiệm vụ, hồ sơ và vốn sang yêu cầu ổn định cơ chế thực thi trong toàn bộ vòng đời dự án. Bài viết phân tích các điểm nghẽn thực thi sau năm đầu vận hành trên cơ sở lý thuyết phân cấp tài khóa, quản lý đầu tư công theo chu trình và các khuyến nghị của IMF, Ngân hàng Thế giới, OECD. Khung phân tích gồm năm thành tố: nhiệm vụ, thẩm quyền, nguồn lực, năng lực và trách nhiệm giải trình. Kết quả cho thấy các vấn đề nổi bật gồm quản lý dự án liên xã, điều chỉnh chủ đầu tư, chuẩn bị - thẩm định dự án, theo dõi gắn với kết quả, chi phí vận hành - bảo trì, dữ liệu vòng đời và năng lực cấp xã. Bài viết đề xuất hàm ý hoàn thiện theo ba hướng: ổn định cơ chế thực thi sau năm đầu vận hành, củng cố năng lực thực thi giai đoạn 2026-2030 và xây dựng hệ thống quản lý danh mục đầu tư công theo kết quả.
